AC ( ที่ปรึกษาตรวจสอบ ) ต่างกันกับ RC ( ที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์พลังงาน ) อย่างไร ? 
     มี RC แล้วต้องมี AC อีกหรือเปล่า ? 
      AC คือใคร มีหน้าที่อะไร ? 
      ทำไมต้องมี AC ?
      AC มีประโยชน์อะไร ต้องเสียเงินให้หรือเปล่า ?

คำถามเหล่านี้เป็นประเด็นคำถามส่วนหนึ่ง ซึ่งได้เรียบเรียงมาจาก งานสัมมนา แนะนำการปฏิบัติหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติ การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ.2535 ให้แก่ โรงงานควบคุม ที่ ทางที่ปรึกษาตรวจสอบ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี ( AC Bangmod ) ได้จัดขึ้นเมื่อ วันที่ 23 ธันวาคม 2542 และ วันที่ 7 มกราคม 2543   AC Bangmod   ใคร่ขอโอกาสชี้แจงปัญหา และแก้ข้อสงสัยที่เกิดขึ้น เพื่อเป็นประโยชน์ต่ออาคาร และโรงงานควบคุม ที่ไม่มีโอกาสเข้าร่วมการสัมมนาในครั้งที่ผ่านมา

สาเหตุจำเป็นที่ต้องมีที่ปรึกษาตรวจสอบ ( Accredited Consultants : ACs )
จากพระราชบัญญัติการส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน พ.ศ.2535  ซึ่งมีวัตถุประสงค์ในการกำกับดูแล และส่งเสริมการใช้พลังงาน ภายในประเทศ ให้เป็นไปอย่างประหยัด และมีประสิทธิภาพ  ได้กำหนดให้ อาคารที่เข้าข่ายเป็น อาคารควบคุม ซึ่งในปัจจุบันมีจำนวนอยู่ประมาณ 1,334 แห่ง และโรงงานที่เข้าข่าย เป็นโรงงานควบคุม ซึ่งมีจำนวนอยู่ประมาณ 2,714 แห่ง  จะต้องมีหน้าที่ในการปฏิบัติตาม พระราชบัญญัติฯ ซึ่งเกี่ยวข้องกับงานทางด้าน การอนุรักษ์พลังงานหลาย ๆ เรื่อง อาทิเช่น  ต้องจัดให้มีผู้รับผิดชอบพลังงาน ต้องมีการสำรวจ และเก็บข้อมูลการใช้พลังงาน ต้องมีการทำแผนอนุรักษ์พลังงาน ฯลฯ  โดยมีสำนักกำกับและอนุรักษ์พลังงาน กรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน ซึ่งเป็นหน่วยงาน ซึ่งทำหน้าที่รับผิดชอบ ดูแลในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัติฯ ให้แก่อาคารและโรงงานควบคุม แต่เนื่องจากข้อจำกัดในเรื่องของบุคลากร ที่ไม่สามารถจะรับผิดชอบในการกำกับดูแลอาคาร และโรงงานควบคุมที่มีอยู่เป็นจำนวนมากได้ จึงมอบหมายให ้กลุ่มที่ปรึกษาจากภายนอก เข้ามาปฏิบัติหน้าที่แทน เพื่อให้คำปรึกษา แนะนำ สนับสนุน อาคารและโรงงานควบคุม ในการปฏิบัติหน้าที่ ตามพระราชบัญญัติฯ ได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว โดยเรียกกลุ่มที่ปรึกษานี้ว่า “ ที่ปรึกษาตรวจสอบ ”  (Accredited Consultants : ACs )  โดยมีหน้าที่ดังนี้

1.  เผยแพร่ข้อมูลข่าวสารที่เกี่ยวข้องกับกฎระเบียบ ข้อบังคับของพระราชบัญญัติฯ ให้กับอาคารและโรงงานควบคุม ได้รับข้อเท็จจริง
2. ประชาสัมพันธ์ กระตุ้นและเร่งเร้าให้อาคาร และโรงงานควบคุมได้ปฏิบัติตามหน้าที่ ที่พระราชบัญญัติฯ กำหนดไว้ได้อย่างถูกต้อง และครบถ้วนทุกขั้นตอนที่กำหนด
3.  ติดต่อประสานงาน และให้คำปรึกษาแนะนำแก่อาคาร และโรงงานควบคุมในการ ปฏิบัติตามขั้นตอนที่ พระราชบัญญัติฯ กำหนดไว้
4.  ตรวจทาน ผลการดำเนินงานแต่ละขั้นตอนของอาคาร และโรงงานควบคุม ในการปฏิบัติตามพระราชบัญญัติฯ
5.  บันทึกข้อมูลต่าง ๆ ลงในฐานข้อมูลที่ สำนักกับและอนุรักษ์พลังงานกำหนดขึ้น

ดังนั้นถ้าจะกล่าวกันอย่างง่าย ๆ AC ก็คือ พี่เลี้ยงที่จะคอยดูแล แนะนำ ให้ข้อมูลข่าวสาร ให้คำปรึกษา และช่วยแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ที่เกิดขึ้น แก่อาคารและโรงงานควบคุม ให้สามารถปฏิบัติหน้าที่ตาม พระราชบัญญัติฯ เป็นไปด้วยความสะดวก และมีความถูกต้อง

ซึ่งในการปฏิบัติหน้าที่ของ AC นั้นจะได้รับการสนับสนุนงบประมาณ ในการดำเนินงานจาก กรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน ดังนั้นทางอาคาร หรือโรงงานควบคุม จะไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใด ๆ  ให้แก่ AC ทั้งสิ้น

หน้าที่ของที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์พลังงาน RCs ( Registered Consultants : RCs )
ทีนี้เรามาดูงานทางด้านที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์พลังงาน ( Registered Consultants : RCs ) กันบ้าง RC จะเข้ามามีบทบาทที่สำคัญ กับทางอาคาร และโรงงานควบคุม เมื่ออาคาร และโรงงานควบคุมได้ดำเนินงานด้าน การอนุรักษ์พลังงานมาถึงขั้นตอน ในการกำหนดเป้าหมาย และแผนการอนุรักษ์พลังงาน เนื่องจากอาคารและโรงงานควบคุม จะต้องว่าจ้าง RC ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนไว้กับกรมพัฒนา และส่งเสริมพลังงาน ในการจัดทำเป้าหมาย และแผนการอนุรักษ์พลังงาน และการตรวจสอบและวิเคราะห์ การปฏิบัติตาม แผนการอนุรักษ์พลังงาน ซึ่งจะประกอบไปด้วย

-    การจัดทำรายงานการตรวจสอบและวิเคราะห์การให้พลังงานเบื้องต้น
-    การจัดทำรายงานการตรวจสอบและวิเคราะห์การใช้พลังงานโดยละเอียด
-    การจัดทำรายงานการจัดทำเป้าหมายและแผนอนุรักษ์พลังงาน
-    การจัดทำรายงานการตรวจสอบและวิเคราะห์การปฏิบัติตามแผนการอนุรักษ์พลังงาน

แต่อย่างไรก็ตามในขั้นตอนต่าง ๆ เหล่านี้ ทางกรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน ก็ได้ให้การสนับสนุน ในเรื่องของค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น ส่วนหนึ่งแก่โรงงาน อาทิเช่น 

-    เงินช่วยเหลือให้เปล่าไม่เกิน 100,000 บาท สำหรับค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบ และวิเคราะห์ การใช้พลังงานเบื้องต้น
-    เงินอุดหนุนร้อยละ 50 ของค่าใช้จ่ายในการตรวจสอบ และวิเคราะห์การใช้พลังงานโดยละเอียด รวมทั้งค่าใช้จ่ายในการ จัดทำ เป้าหมายและแผนอนุรักษ์พลังงาน แต่ไม่เกิน 500,000 บาท
-   เงินชดเชยภาระดอกเบี้ยจากการลงทุนตามแผนการอนุรักษ์พลังงาน                      

อาคารและโรงงานควบคุม ทุกแห่งมีความจำเป็นต้องมี AC
จากเหตุผลที่ว่า สำนักกำกับและอนุรักษ์พลังงาน กรมพัฒนาและส่งเสริมพลังงาน ซึ่งเป็นหน่วยงานที่รับผิดชอบ ในการปฏิบัติหน้าที่ตามพระราชบัญญัติฯ ไม่สามารถรับผิดชอบ ในการกำกับดูแลอาคาร และโรงงานควบคุมที่มีอยู่เป็นจำนวนมากได้ ดังนั้นในขณะนี้จึงมีอาคาร และโรงงานควบคุม บางส่วนที่ทางกรมฯ ได้มอบหมายให้กับกลุ่มที่ปรึกษาตรวจสอบ ซึ่งในปัจจุบันนี้ มีกลุ่มที่ปรึกษาตรวจ สำหรับอาคารควบคุม และสำหรับโรงงานควบคุมรวม 13 แห่ง เพื่อปฏิบัติหน้าที่แทนกรมฯ เพราะฉะนั้นอาคาร และโรงงานควบคุมเหล่านี้ก็จะมี AC เป็นพี่เลี้ยงให้แล้ว ส่วนอาคารและโรงงานที่ยังไม่มี AC นั้นจะต้องเลือก AC เพื่อมาดูแลการปฏิบัติหน้าที่ตาม พระราชบัญญัติฯ ของตน โดยสามารถเลือก AC ที่สามารถดูแลงาน แห่งไหนก็ได้ตามความสมัครใจ โดยไม่เสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น

และเมื่อพิจารณาหน้าที่และบทบาทของ AC ที่ได้กล่าวมาในข้างต้นแล้วนั้น ทำให้เห็นได้ว่าอาคาร และโรงงานควบคุมจึงควรมี AC เพื่อคอยเป็นพี่เลี้ยงให้คำปรึกษา แนะนำ การปฏิบัติหน้าที่แก่ทางอาคาร และโรงงานควบคุม ทำให้สามารถ ดำเนินงานตามขั้นตอน การอนุรักษ์พลังงาน ได้อย่างต่อเนื่อง และมีความถูกต้อง อีกทั้ง AC ยังได้ช่วย ทำหน้าที่ในการประสานงาน ติดตามงาน และตรวจสอบการทำงานของ RC ให้มีคุณภาพด้วย

โดยเราสามารถสรุปเป็นแผนภาพ แสดงความสัมพันธ์ในการปฏิบัติงานระหว่าง อาคารและโรงงานควบคุม ที่ปรึกษาตรวจสอบ (ACs)และ ที่ปรึกษาด้านการอนุรักษ์พลังงาน (RCs) ได้ดังนี้